Մատչելի հղումներ

Ինչու է Էրդողանը լռում Թրամփի որոշման հարցում


ԱՄՆ-ի նախագահ Դոնալդ Թրամփը հեռախոսազրույց է ունեցել Թուրքիայի իր պաշտոնակից Ռեջեփ Էրդողանի հետ։ Երեքշաբթի օրն անցկացված զրույցը տեղի է ունենում այն պահին, երբ մահմեդական յոթ երկրների քաղաքացիների մուտքն ԱՄՆ ժամանակավորապես դադարեցնելու մասին Դոնալդ Թրամփի հրամանի շուրջ ԱՄՆ-ում ու աշխարհի տարբեր հատվածներում սկսվել են լուրջ ու լարված քննարկումներ, առաջ եկել՝ խնդիրներ։

Զարմանալի է, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Էրդողանը, որը սովորաբար առաջինն է արձագանքում աշխարհի որեւէ հատվածում մահմեդական որեւէ երկրի հետ կապված խնդիրներին, լռում է, երբ մահմեդական յոթ երկրների քաղաքացիների մուտքն ԱՄՆ ժամանակավորապես դադարեցնելու մասին Դոնալդ Թրամփի նախագահական գործադիր որոշումը ցնցել է ոչ միայն Միացյալ Նահանգները, այլ նաեւ աշխարհի մեծաթիվ երկրներ։

Սպիտակ տունը երկու նախագահների 45 րոպե տեւած հեռախոսազրույցը մի կարճ հաղորդագրության միջոցով համարել է արդյունավետ։ Սակայն Էրդողանը կարծես ոչինչ չի ասել մահմեդական երկրների քաղաքացիներին ԱՄՆ մուտք գործելու իրավունքից զրկող որոշման մասին։
Ստամբուլի Քադըր Հասի համալսարանի միջազգային հարաբերությունների հարցերով փորձագետ Սոլի Օզելի խոսքերով, սա խլացնող լռություն է։
՝՝Եթե ես Էրդողանի ջատագովը լինեի, կասեի, որ նրա լռությունից հիասթափված եմ ու ընկճված։ Սակայն պարզից էլ պարզ է, որ Էրդողանն ու նրա թիմը չեն ուզում հակադրվել Թրամփի հետ։ Նրանք սպասելիքներ ունեն Թրամփից։ Իսկ Թրամփի հետ կարելի է փոխադարձ շահույթ ստանալ։ Դա է Էրդողանի լռության պատճառը՛՛, ասում է փորձագետը։

Իսկ ի՞նչ է ակնկալում Էրդողանը Թրամփից։ Նախ եւ առաջ ցանկանում է, որ ԱՄՆ-ը դադարեցնի Սիրիայի քրդական ուժերին ցուցաբերվող ռազմական աջակցությունը։ Ժողովրդի պաշտպանության միավորում անվանումը կրող քրդական ուժերն են այսօր իրականացնում Սիրիայի Ռաքքա քաղաքը ՝՝Դաեշ՛՛-ից ազատագրելու մարտերը։ ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարությունը՝ Պենտագոնն անցյալ ամիս ռազմական ավտոմեքենաներ հատկացրեց դաշնակից ուժերին, այդ թվում՝ Ժողովրդի պաշտպանության քրդական միավորումներին։ Մի բան, որը մեծապես մտահոգել էր Անկարային, քանի որ Սիրիայի քրդական խմբերին այն համարում է Քրդական աշխատավորական կուսակցության ճյուղեր։ Իսկ վերջինս պայքարում է Թուրքիայի հարավարեւելյան հատվածում ինքնավարություն ստանալու համար։

Բրյուսելի Կարնեգիի հաստատության վերլուծաբաններից Սինան Ուլգենի խոսքերով, երկու երկրների միջեւ հարաբերությունները կախված են Թրամփի կողմից իրականացվող քայլերից։

՝՝Եթե, ասում է նա, ԱՄՆ-ի այս վարչակազմն իր պաշտոնավարման հենց սկզբից որոշի շարունակել քրդական ուժերի զինումը, այն Անկարայի կողմից անպայման կդիտվի որպես ոչ բարեկամական ուղերձ ընդդեմ իրեն՛՛։

Թուրքական աղբյուրների համաձայն, հինգշաբթի օրը Թուրքիա է մեկնելու ԱՄՆ-ի Կենտրոնական հետախուզական վարչության տնօրեն Մայք Փոմփեոն։ Հանդիպումների օրակարգում է լինելու նաեւ ԱՄՆ-ում բնակվող թուրք կրոնավոր Ֆեթուլլահ Գյուլենի հարցը։ Հիշեցնենք, որ Անկարան պահանջում է արտահանձնել Գյուլենին՝ նրան մեղադրելով հուլիսյան հեղաշրջման փորձը կազմակերպելու մեջ։

Փորձագետներն ասում են, թե որեւէ արտահանձնման շուրջ վերջնական որոշում են կայացնում դատարանները, ինչի համար պահանջվում են ամիսներ ու նույնիսկ՝ տարիներ։

Նրանք հիշեցնում են նաեւ, որ ՝՝Դաեշ՛՛-ի դեմ պատերազմի ընթացքում ԱՄՆ-ի կողմից թուրքական ռազմաօդային հենակետերն օգտագործելու հանգամանքը Վաշինգտոնի նկատմամբ Անկարային տալիս է նկատելի առավելություն։

XS
SM
MD
LG